فرهنگ عقايد و مذاهب اسلامى - سبحانی، علیرضا - الصفحة ٤٤ - مشكل«عول»
اختلاف ندارد و اين، قصور فهم ماست كه جايگاه «كلاله» را درست نمى شناسيم و از اقسام آن آگاه نيستيم.
حوادث نوظهور
مسلمانان در فتوحات خود، با مسائل نوظهور و حوادث جديدى روبرو مى شدند كه حكم آن را در قرآن و سنت هايى كه در اختيار داشتند نمى يافتند، و لذا مشكل بر روى مشكل، اضافه مى شد، زيرا آياتى كه بيانگر احكام فرعى باشد، بسيار محدود است و احاديث وارده درباره احكام نيز از پانصد حديث تجاوز نمى كند.[١]
فخر رازى مى گويد: موضوعاتى كه حكم آن به وسيله كتاب و سنت پيامبر(صلى الله عليه وآله) بيان شده، بسيار كم است.
اينك نمونه هايى از مسائل نوظهور كه ياران پيامبر در آن، متحيّر و سرگردان بودند:
مشكل«عول»
مقصود از «عول» اين است كه در هنگام تقسيم ارث ميّت، تركه نسبت به سهامى كه در كتاب و سنت آمده است وافى نباشد، مثلاً مردى بميرد و وارثانى مانند همسر و پدر و مادر و دو دختر داشته باشد كه سهام آنان به اين ترتيب است همسر: ٨١ و پدر و مادر٣١ و دو دختر بر روى هم ٣٢، در اين صورت مجموع سهام مى شود ٨٩ تركه، و به اين ترتيب، قابل تقسيم نيست، و لذا هنگامى كه مسأله به
[١] وحى محمدى، ص ٢١٢، چاپ ششم.